Recensie: Onder mijn huid

Recensie: Onder mijn huid van Marlies Slegers

Auteur: Marlies Slegers
Titel: Onder mijn huid
Jaar: 2015
Uitgever: Luitingh-Sijthoff
Plaats: Amsterdam

Recensie: Brei met mij

Recensie: Brei met mij van Evelien de Vlieger

Auteur: Evelien de Vlieger
Titel: Brei met mij
Jaar: 2008
Uitgever: Lannoo
Plaats: Tielt

Recensie De veteraan - Maxiem Janssen

Recensie ‘De veteraan’ – door Maxiem Janssen

Titel                                De veteraan     

Auteur                            Johan Faber

Jaar van uitgave              2014 
Plaats van uitgave           Amsterdam

Uitgeverij                        Nijgh & Van Ditmar

Extra informatie              Dioraphte Literatour Prijs 2015
 
Samenvatting 

Meindert Oosting, een 29-jarige Afghanistanveteraan, woont in het afgelegen dorpje Neerloo en leeft een teruggetrokken bestaan. Het dorp wordt opgeschrikt wanneer de veertienjarig Mieke Nanninga verdwijnt. Al snel gaan de geruchten rond en wordt Meindert met de verdwijning in verband gebracht. Hij zou namelijk bevriend zijn met haar. Naarmate de inwoners van het dorp zich steeds meer tegen Meindert keren, ontwaken de weggestopte herinneringen aan de militaire missie. De verdenkingen van de buurtbewoners en het dreigende gevaar van een gerichte aanval op hem spelen hem parten. Hij lijkt steeds meer met zichzelf in gevecht te raken om zijn gedachten en herinneringen goed op een rijtje te krijgen.

Recensie - Zoen me tot ik spin

Recensie Zoen me tot ik spin 

Auteur: Hans Andreus e.a.

Jaar van uitgave: 2011
Titel: Zoen me tot ik spin
Plaats van uitgave: Amsterdam
Uitgever: Querido

Samenvatting
Hoe maak je duidelijk dat je iemand heel erg leuk vindt? Wolf Erlbruch doet dat met paginagrote prenten van verliefde en zoenende dieren. Ze versterken wat in de mooiste liefdesgedichten onder woorden wordt gebracht: ik vind je lief.

Thematiek
De poëziebundel ‘Zoen me tot ik spin’ bestaat uit achttien gedichten over de liefde, geschreven door verschillende Nederlandse en Vlaamse auteurs. Een aantal van deze dichters zijn vooral bekend om hun poëzie voor volwassenen. 

Het is een dun boekje, met voornamelijk korte gedichten. De gedichten verschillen in lengte, moeilijkheidsgraad, rijmschema en gebruik van leestekens. Ze variëren van ontroerend tot humoristisch maar gaan allemaal over hetzelfde thema: de liefde. 
Alle gedichten staan op de rechterpagina en op de linkerpagina staat een paginagrote prent met daarop één of twee (zoenende) dieren, passend bij het gedicht. 

De doelgroep
De poeziëbundel is geschreven voor kinderen in de leeftijd vanaf 10 jaar. Naar mijn mening zijn de meeste gedichten uit deze bundel eveneens geschikt voor volwassenen. Zelf was ik erg onder de indruk van een bepaald gedicht omdat dit de situatie beschrijft rondom de ziekte van mijn moeder.  

Stil 

Ik weet ook zonder woorden

- een glimlach en een blik – 
wat jij bedoelt. 

Met honderd mensen om ons heen
zijn we toch helemaal alleen.
Wij. Jij en ik. 

Hoe zal ik je vertellen
hoeveel ik van je hou.
En hoe het voelt. 

Het is alsof ik op je lijk.
Zelfs als ik in de spiegel kijk
dan zie ik jou. 

André Sollie

(Zoen me tot ik spin, p. 27)


Romantisch

De gedichten vertellen de lezer op een ontroerende en soms humoristische wijze over de liefde. Ontroerende of gevoelsgeladen gedichten confronteren de lezer met zijn diepste zelf. Bovendien kunnen ze troost bieden of relativeren. Humoristische gedichten bieden ontspanning. (Van Coillie, 2007). De prenten hebben een duidelijke meerwaarde bij de gedichten.

Andreus , H. e.a. (2011). Zoen me tot ik spin. Amsterdam: Querido
Coillie, J. van. (2007). Leesbeesten en boekenfeesten. Leidschendam: Biblion.

Recensie Lijfstraf, Elle van den Boogaart

Auteur: Elle van den Bogaart
Jaar van uitgave: 2015
Titel: Lijfstraf
Plaats van uitgave: Haarlem
Uitgeverij: Uitgeverij Holland 

Samenvatting

Lijfstraf gaat over Bowie, Fleur en Rem die bij elkaar in de klas zitten op de middelbare school. Fleur heeft verkering gehad met Rem maar is nu goed bevriend met Bowie. Rem accepteert dat niet en pest Bowie door hem uit te maken voor ‘homo’. Zelf weet Bowie nog niet zeker of hij ook daadwerkelijk op jongens valt want hij krijgt een warm gevoel van binnen wanneer Fleur hem aanraakt. Bowie vraagt zich af of hij verliefd is op haar. Dan ontmoet hij Biko, een jongen uit Amsterdam die hem uitnodigt om bij hem langs te komen. Bowie krijgt een gevoel wat hij nog nooit heeft meegemaakt. Hij staat in vuur en vlam. Ondertussen is Fleur zo boos op Rem om wat hij Bowie aandoet, dat ze een plan bedenkt om hem te straffen. Dit gaat ze uitvoeren tijdens de meerdaagse schoolreis in Amsterdam. 

Persoonlijk waardeoordeel

Lijfstraf is een boek geschikt voor lezers van 12 tot 18 jaar. De titel en de sobere kaft met daarop een arm waar een hart in gekrast/gesneden is, doen vermoeden dat het een spannend boek is. 

 

Omslagontwerp: Nanja Toebak (2015). Lijfstraf. Geraadpleegd op 17-10-2017, van http://www.ellevandenbogaart.nl/pages/boeken.php

Jongeren in deze doelgroep zijn vaak op zoek naar hun eigen identiteit (Van Coillie, 2007). Bowie, één van de hoofdpersonen in het boek, is in het verhaal ook op zoek naar zijn eigen identiteit. ‘Waarom denken ze dat zo zeker te weten? Zijn het mijn kleren? Loop ik als een homo? Is het mijn stem? En wat nou als het echt zo is?’ (Lijfstraf, p. 18). Hij wordt door een aantal klasgenoten uitgemaakt voor ‘homo’. Zelf twijfelt hij soms ook aan zijn geaardheid maar hij krijgt ook warme gevoelens van zijn beste vriendin Fleur. Als hij Biko ontmoet, weet hij zeker dat hij op jongens valt.

Omdat deze zoektocht naar zichzelf voor veel jongeren op deze leeftijd voor herkenning zal zorgen, is het niet vreemd dat dit een populair jeugdboek is. Het boek was tevens genomineerd door de Jonge Jury 2016. 

Net als in de realiteit spelen vrienden en vriendinnen in dit boek een belangrijke rol bij de zoektocht naar een eigen identiteit (van Coillie, 2007). Zo is Bowie bevriend met Fleur maar twijfelen ze allebei meerdere keren of hun vriendschap niet meer is dan alleen een vriendschap. Daarnaast werkt de vriendschap tussen Bowie en Fleur tegen hen omdat Rem dit niet accepteert. Ook is het duidelijk dat de vrienden van Rem zijn meelopers zijn.   

Het boek leest makkelijk en vlot door een beeldende manier van schrijven. ‘Ze pakt zijn pols beet en drukt de punt van de naald in zijn vel. Onder haar hand voelt ze het machientje zijn werk doen. Het bloedt een beetje, maar hij geeft geen kik.’ (Lijfstraf, p. 116). Door dit beeldende taalgebruik, zie je de gebeurtenissen voor je gebeuren. 

Aangezien er constant wordt afgewisseld tussen Bowie en Fleur als ik-persoon, is het prettig dat de naam van degene die in de bepaalde passage de ik-persoon voorstelt, bovenaan de eerste pagina van de passage staat. 
Het einde van het verhaal vind ik persoonlijk wat minder. Ik had graag willen weten hoe het verder was verlopen tussen Bowie en Biko. Het boek eindigt enigszins abrupt. 

Bronnen

Bogaart, E. van den. (2015). Lijfstraf. Haarlem: Uitgeverij Holland

Coillie, J. van. (2007). Leesbeesten en boekenfeesten. Leidschendam: Uitgeverij Biblion. 

Stienen, M. (2013-2014). Reader Poëzieanalyse en didactiek. Readernummer 148. HAN-ILS Nijmegen.

Multiple Noise, Recensie en Verwerkingsvorm Kahoot! - Mieke van Os

Multiple Noise

"Tussen een gedicht een een tekening is eigenlijk niet zoveel verschil. Je begint met een leeg vel papier en daarop moet iets gaan ontstaan. Je tekent met lijnen woorden, of je schrijft met lijnen een tekening. Tijdens het zoeken naar de uiteindelijke vorm treedt echter een verschil op: een gedicht dat nog niet klaar is, is geen gedicht; maar een schets, studie, krabbel of kladje is al wel een tekening. Bij gedichten die over zoeken gaan, over ontwikkeling en verandering, zoals in Multiple Noise, horen natuurlijk óók tekeningen waarin gezocht wordt", zo start de binnenflap van deze bundel. Een bundel als een poëzie-schetsboek. Het bevat dan ook veel tekeningen, schetsen en krabbels, die soms pagina's achter elkaar staan. Ze vormen dan een overgang naar een volgend 'hoofdstuk'; daarvan zijn er in totaal zes. Het laatste geeft een verklarende inhoud van waarom de tekeningen eruit zien zoals ze eruit zien. De gedichten gaan over dieren, (t)huis en liefde. 

Recensie: Thirteen Reasons Why door Tom Hanekamp Auteur: Jay Asher Jaar van uitgave: 2007 Titel: Thirteen Reasons Why Plaats van uitgave: Amersfoort Uitgeverij: Lemniscaat b.v. Rotterdam Samenvatting ‘Thirteen Reasons Why van Jay Asher gaat over een 16-jarige jongen Clay. Op een middag ontvangt hij via de post een doos met zeven cassettebandjes. Deze cassettebandjes zijn ingesproken door zijn klasgenoot Hannah Baker, die vlak daarvoor zelfmoord heeft gepleegd. Voor de zelfmoord had Hannah verschillende redenen. Dertien redenen, dus dertien schuldigen. De dertien schuldigen worden persoonlijk aangesproken in hun ‘eigen’ tape. Thematiek ‘Thirteen Reasons Why’ valt onder de Young Adult boeken. Het verhaal wordt verteld door de hoofdpersoon Clay, maar we luisteren ondertussen naar het verhaal van Hannah Baker. De verhaal lijnen wisselen elkaar voortdurend af. Dit is wel even schakelen, maar dit neemt je wel dieper het verhaal mee in. `´Hallo, Jongens en meisjes. Hannah Baker hier. Live en in stereo. Ik kan mijn oren niet geloven. Eenmalig optreden. Geen toegiften. En deze keer beslist geen verzoeknummers. Nee, dit kan niet waar zijn. Hannah Baker heeft zelfmoord gepleegd. Ik hoop dat je goed zit, want ik ga je zo mijn levensverhaal vertellen. Of preciezer gezegd: waarom er een eind kwam aan mijn leven. En als je naar deze cassettes zit te luiteren, ben jij een van de redenen. Wat? Nee!´´ (Asher, 2007). Het onderwerp van het boek sluit goed aan bij de leefwereld van middelbare scholieren. Het verhaal speelt zich af in de Verenigde Staten, maar het onderwerp ‘zelfmoord’ is ook in Nederland actueel. Dit onderwerp wordt vanuit twee standpunten toegelicht. Hannah probeert hij eigen zelfmoord te rechtvaardigen, terwijl Clay er helemaal niet van begrijpt. De personages die een belangrijke rol spelen op de tapes, worden allemaal geïntroduceerd en toegesproken. Dit maakt het boek erg vernieuwend. Je kijkt dan toch met een ander perspectief naar het thema. Het boek is realistisch. Jay Asher geeft aan dat het boek is geïnspireerd door zijn eigen nichtje. Zij heeft jaren geleden geprobeerd zelfmoord te plegen, maar dat is gelukkig niet gelukt. Zij hebben daarna samen veel gepraat, wat heeft gezorgd dat er inspiratie kwam voor zijn boek. Dit boek wil vooral laten zien dat andere mensen vaak niet zien wat voor invloed zij onbewust kunnen hebben op iemand. In het boek wordt dit meerdere keren aangekaart. ``Er lopen heel wat zieke, verknipte figuren rond, Alex – en misschien hoor ik daar zelf ook wel bij – maar het punt is dat als je iemand te kaken zet, je ook de verantwoordelijkheid moet nemen voor hoe anderen daarop reageren.´´ (Asher, 2007). Doelgroep Dit boek is voornamelijk geschreven voor kinderen vanaf 15 jaar. Jongeren onder de 15 jaar kunnen dit boek ook wel lezen, maar ik begrijp dat met dit onderwerp wel enige verwerkingskracht nodig is. Het onderwerp past goed bij onze maatschappij. Zelfmoord en pesten leeft ook onder de leerlingen jonger dan 15 jaar. Gebeurtenissen in het boek zullen voor jonge lezers herkenbaar zijn. Dit boek geeft hopelijk een aanzet om te blijven praten over het onderwerp zelfmoord. Hier rust nog wel eens een taboe op. Conclusie Thirteen Reasons Why is een boek wat uiteindelijk makkelijk leest. Het boek is vernieuwend geschreven door de tapes af te wisselen met de gedachtes van de hoofdpersoon. Dit is in het begin even schakelen, maar daarna goed te volgen. Als lezer weet je eigenlijk in het begin al wat er aan de hand is, maar eigenlijk moet je nog zoveel meer weten. Dit is dan ook meteen het belangrijkste van het boek. Iedereen heeft met zijn doen en laten invloed op het leven van een ander. Daar mogen we wel eens wat meer bij stil staan. Persoonlijk zou ik graag nog weten hoe het met Clay verder gaat. Aan het einde van het boek laat hij zien dat hij heeft geleerd van de gebeurtenissen, maar dat blijft beperkt beschreven. Ik raad dit boek zeker aan. Bibliografie · Coillie, J. V. (2007). Leesbeesten en boekenfeesten. Leuven: Davidfonds Uitgeverij. · Asher, J. (2007). Thirtheen Reasons Why. Rotterdam: Lemniscaat b.v.

Recensie: Thirteen Reasons Why door Tom Hanekamp

Auteur: Jay Asher           

Jaar van uitgave: 2007
Titel: Thirteen Reasons Why
Plaats van uitgave: Amersfoort
Uitgeverij: Lemniscaat b.v. Rotterdam

Samenvatting

‘Thirteen Reasons Why van Jay Asher gaat over een 16-jarige jongen Clay. Op een middag ontvangt hij via de post een doos met zeven cassettebandjes. Deze cassettebandjes zijn ingesproken door zijn klasgenoot Hannah Baker, die vlak daarvoor zelfmoord heeft gepleegd. Voor de zelfmoord had Hannah verschillende redenen. Dertien redenen, dus dertien schuldigen. De dertien schuldigen worden persoonlijk aangesproken in hun ‘eigen’ tape.

Thematiek

‘Thirteen Reasons Why’ valt onder de Young Adult boeken. Het verhaal wordt verteld door de hoofdpersoon Clay, maar we luisteren ondertussen naar het verhaal van Hannah Baker. De verhaal lijnen wisselen elkaar voortdurend af. Dit is wel even schakelen, maar dit neemt je wel dieper het verhaal mee in. `´Hallo, Jongens en meisjes. Hannah Baker hier. Live en in stereo. Ik kan mijn oren niet geloven. Eenmalig optreden. Geen toegiften. En deze keer beslist geen verzoeknummers. Nee, dit kan niet waar zijn. Hannah Baker heeft zelfmoord gepleegd. Ik hoop dat je goed zit, want ik ga je zo mijn levensverhaal vertellen. Of preciezer gezegd: waarom er een eind kwam aan mijn leven. En als je naar deze cassettes zit te luiteren, ben jij een van de redenen. Wat? Nee!´´ (Asher, 2007).

Het onderwerp van het boek sluit goed aan bij de leefwereld van middelbare scholieren. Het verhaal speelt zich af in de Verenigde Staten, maar het onderwerp ‘zelfmoord’ is ook in Nederland actueel. Dit onderwerp wordt vanuit twee standpunten toegelicht. Hannah probeert hij eigen zelfmoord te rechtvaardigen, terwijl Clay er helemaal niet van begrijpt.

De personages die een belangrijke rol spelen op de tapes, worden allemaal geïntroduceerd en toegesproken. Dit maakt het boek erg vernieuwend. Je kijkt dan toch met een ander perspectief naar het thema.

Het boek is realistisch. Jay Asher geeft aan dat het boek is geïnspireerd door zijn eigen nichtje. Zij heeft jaren geleden geprobeerd zelfmoord te plegen, maar dat is gelukkig niet gelukt. Zij hebben daarna samen veel gepraat, wat heeft gezorgd dat er inspiratie kwam voor zijn boek. Dit boek wil vooral laten zien dat andere mensen vaak niet zien wat voor invloed zij onbewust kunnen hebben op iemand. In het boek wordt dit meerdere keren aangekaart. ``Er lopen heel wat zieke, verknipte figuren rond, Alex – en misschien hoor ik daar zelf ook wel bij – maar het punt is dat als je iemand te kaken zet, je ook de verantwoordelijkheid moet nemen voor hoe anderen daarop reageren.´´ (Asher, 2007).

Doelgroep

Dit boek is voornamelijk geschreven voor kinderen vanaf 15 jaar. Jongeren onder de 15 jaar kunnen dit boek ook wel lezen, maar ik begrijp dat met dit onderwerp wel enige verwerkingskracht nodig is. Het onderwerp past goed bij onze maatschappij. Zelfmoord en pesten leeft ook onder de leerlingen jonger dan 15 jaar. Gebeurtenissen in het boek zullen voor jonge lezers herkenbaar zijn. Dit boek geeft hopelijk een aanzet om te blijven praten over het onderwerp zelfmoord. Hier rust nog wel eens een taboe op.

Conclusie

Thirteen Reasons Why is een boek wat uiteindelijk makkelijk leest. Het boek is vernieuwend geschreven door de tapes af te wisselen met de gedachtes van de hoofdpersoon. Dit is in het begin even schakelen, maar daarna goed te volgen. Als lezer weet je eigenlijk in het begin al wat er aan de hand is, maar eigenlijk moet je nog zoveel meer weten. Dit is dan ook meteen het belangrijkste van het boek. Iedereen heeft met zijn doen en laten invloed op het leven van een ander. Daar mogen we wel eens wat meer bij stil staan.

Persoonlijk zou ik graag nog weten hoe het met Clay verder gaat. Aan het einde van het boek laat hij zien dat hij heeft geleerd van de gebeurtenissen, maar dat blijft beperkt beschreven. Ik raad dit boek zeker aan.

Bibliografie

·                     Coillie, J. V. (2007). Leesbeesten en boekenfeesten. Leuven: Davidfonds Uitgeverij.

·                     Asher, J. (2007). Thirtheen Reasons Why. Rotterdam: Lemniscaat b.v. 

Recensie Hommeles_Sally Recensie M. Wallis de Vries - Schuld

Wallis de Vries, M. (2015) Schuld. Utrecht: De Fontein.

Samenvatting

Kort na elkaar plegen enkele leerlingen zelfmoord. Er lijkt geen verband tussen de jongeren te zijn. Maar dan krijgt de 16-jarige Tess een brief die alles verandert: jij bent de volgende…

Tess denkt dat dit te maken heeft met de zelfmoord van de 3 meisjes. Nu moet ze vrezen voor haar eigen leven. Ze ziet er ook nog eens hetzelfde uit als de 3 meiden, blond haar en blauwe ogen. Ze gaat op onderzoek uit.
Het is een gevaarlijk onderzoek, zeker omdat ze nu zelf gestalkt wordt…

Persoonlijk waardeoordeel
Het verhaal wordt realistisch weergegeven. Zowel de personages als de omgeving en de situaties zouden echt gebeurd kunnen zijn. Het verhaal speelt zich af op een Lyceum in Amsterdam en beschrijft de straten en de dingen die op straat gebeuren. Het verhaal is daardoor herkenbaar voor lezers: het speelt zich af in Nederland. De karakters en typetjes die worden beschreven zijn allen divers, maar ook weer realistisch beschreven en uitgedacht. Verschillende personages zijn uitvoerig beschreven, of je komt veel over ze te weten. De type leerlingen komen ook in ‘het echt’ voor, waardoor de lezer zich nog beter kan plaatsen in de situatie.

Het is een aangrijpend verhaal, er worden heftige situaties beschreven. Het lijkt wat mij betreft wel een beetje op een film: in heel korte tijd gebeuren er een aantal verschrikkelijke situaties op rij.  
Daardoor dacht ik al snel: ‘dat zal bij mij in de buurt vast niet voorkomen’, waardoor het me al snel minder aangreep.
Een van de hoofdrolspelers doet een heftige uitspraak:

‘Ik ga elke dag door een hel,’ zegt hij. ‘Soms ben ik jaloers op Leila. Omdat zij dit niet meer hoeft mee te maken.’ (Wallis de Vries, M. (2015). p.198)

Dit zegt de broer van een meisje dat zelfmoord heeft gepleegd. Hij zegt dus eigenlijk dat hij soms jaloers is dat zij dood is. Deze uitspraak kwam recht in mijn gezicht aan. Ik vroeg me af hoe dit bij de lezers zou binnenkomen. De beoogde lezers met hun identiteitsverwarring en onzekerheid. Het is een erg emotionele uitspraak.

Qua samenhang vind ik het knap geschreven. Zoveel gebeurtenissen die in het verleden zijn gebeurd worden diepgaand (genoeg) beschreven waarna weer terug gegaan wordt naar het heden zonder dat het storend is. Het verhaal is goed te volgen, het blijft lekker lezen.

Doelgroep
Het op zoek  gaan naar je identiteit en vooral ‘erbij willen horen’ is ook in dit boek een belangrijk thema. Daardoor is het aantrekkelijk materiaal voor de beoogde doelgroep. De spanning in het boek  heeft te maken met de innerlijke problemen en diepere levensvragen van de personages. De lezer is dan ongeveer 15 jaar oud (Coillie, 2002. P. 59).

Bronnen:

Stienen, M. (2013-2014) Reader Poëzieanalyse en didactiek. Readernummer 148, p. 25. HAN-ILS Nijmegen.

Van Coillie, J. (2002) druk 5. Leesbeesten en boekenfeesten. Hoe werken (met) kinder- en jeugdboeken? Leuven: Davidsfonds/Infodok. 

Wallis de Vries, M. (2015) Schuld. Utrecht: De Fontein.

Recensie Je bent er geweest

Auteur: Arie de Bruin
Jaar van uitgave: 2015
Titel: Je bent er geweest
Plaats van uitgave: Proost, België
Uitgever: Levendig Uitgever

Samenvatting
Kinderen overal ter wereld zijn in oorlogssituaties en bezette gebieden vaak de dupe van macht en machteloosheid van volwassenen, iets wat zich uitdrukt in geweld. Arie de Bruin en Len Munnik geven op eigen wijze uiting aan hun verzet tegen deze schendingen van de rechten van de mens en in het bijzonder de rechten van het kind. Zij zijn op bezoek geweest in Israël en Palestina. En wat zij zagen en hoorden laat hen niet meer los … (Bruin, de, A. 2015).

'Een kind dat geslagen wordt, leert slaan; een kind dat gerespecteerd wordt, leert respect.' 
- Janusz Korczak.

Thematiek
De poëziebundel Je bent er geweest bestaat uit gedichten geschreven door
Arie de Bruin met illustraties van Len Munnik. Beiden hebben zich laten inspireren door het gedachtegoed van Janusz Korczak. Korczak (1878 - 1942) was een Joods-Poolse kinderarts, directeur van een weeshuis in Polen en één van de grootste pedagogen uit de 20e eeuw. Hij wordt gezien als de grondlegger van de Rechten van het Kind. In dit Palestijns kinderrechtenboekje vragen zij aandacht voor de misstanden en wrede omgeving waarin Palestijnse kinderen opgroeien. (Bruin, de, A. 2015). Het boekje bestaat uit 24 gedichten. Al deze gedichten zijn een uiting van hun verzet tegen de schendingen van de rechten van de Palestijnse kinderen.

De doelgroep
De poeziëbundel is geschreven voor kinderen in de leeftijd van 12 tot 16 jaar.
Naar mijn mening is de materie toch te zwaar voor deze leeftijdcategorie.
In één dag stofnd hij daar
greep haar bij de keel
wurgde haar hart
haar kind
haar man
driekwart
(Bruin, de, A. 2015)

Hoewel het een dun boekje is, met relatief korte gedichten, neemt dit niet weg dat het complexe poëzie betreft. De gedichten zijn prachtige maar toch ben ik bang dat het onderwerp voor veel kinderen te ver van hen afstaat. Na het lezen van meerdere gedichten zou het onderwerp minder indruk kunnen maken. Wel denk ik dat een enkel gedicht kan leiden tot interessante gesprekken.

Aangrijpend
De gedichten laten de lezer nadenken over mistoestanden in het Midden Oosten.
Ze vertellen aangrijpende en tragische gebeurtenissen uit de levens van Palestijnse kinderen. Dit zorgt ervoor dat de korte gedichten je bij blijven (Collie, 2007).
Je bent er geweest kan met name worden gebruikt als aanleiding voor een gesprek over de problematiek in Israël-Palestina en elders in de wereld.

Bruin , A. de en Munnik, L. (2015), Je bent er geweest. Levendig Uitgever.
Coillie, J. van (2007), Leesbeesten en boekenfeesten. Leidschendam, Biblion.

Recensie 'Mzzl Meiden'

Recensie: Mzzl Meiden

Auteur: Marion van de Coolwijk

Jaar van uitgave: 2005

Titel: Mzzl Meiden

Plaats van uitgave: Baarn

Uitgeverij: De Fontein

Samenvatting: 

Mzzl meiden gaat over 3 meiden die alle drie een afzonderlijk leven leiden. Vlak voor hun zestiende verjaardag krijgen ze alle drie een brief: of ze op hun zestiende verjaardag naar de notaris willen komen. De drie meiden lijken op het oog erg verschillend van elkaar, echter hebben ze alle drie één ding gemeen: hun (overleden) moeder en hun onbekende vader. 

De meiden komen er achter dat ze niet zomaar zussen zijn: ze zijn een drieling! Eerst willen ze niks met elkaar te maken hebben, maar wanneer de schok gezakt is gaan ze samen op zoek naar hun echte vader..

Persoonlijk waardeoordeel:

Mzzl meiden is het eerste deel van een 10-delige serie. Persoonlijk vind ik het een geweldige serie. Het eerste boek is een mooie intro op de rest van de serie. Het eerste deel introduceert de drieling op een manier waar je je als 12+ jarig meisje goed in kan verplaatsen. Marion beschrijft het verschillende leven van de drie zussen heel duidelijk en beeldend. 'Haar vader moest met zijn privé-jet voor zaken naar de Franse hoofdstad en mam en zij mochten mee om te shoppen. Joan had genoten.' (Coolwijk, 2005, p. 10).

Of het realistisch is valt over te discussiëren. Zelf vind ik het op sommige vlakken realistisch, maar grotendeels niet. De levens van de drie zussen zijn allemaal realistisch, maar dat je op je zestiende verjaardag je twee andere zussen ontmoet, je een drieling blijkt te zijn en dat je vader een grote ster is die op tournee is, lijkt mij zeer onwaarschijnlijk. 

Doelgroep:

De doelgroep is voor meiden van 12 jaar en ouder. Het boek sluit goed aan bij deze doelgroep. Het is een verhaal over een drieling waar jonge meisjes over fantaseren en waardoor het extra leuk is om erover te lezen en je erin te verplaatsen.

Slot:

Ik raad het boek sterk aan (en de rest van de serie). Het is echt een meidenboek voor de leeftijd van 12+. Het is wel belangrijk om rekening te houden met het feit dat het verhaal van de drieling niet realistisch is. 

Bron:

Coolwijk, M. van de. (2005). Mzzl Meiden. Baarn: De Fontein.

Recensie: Pokerface - Femke van Looijen

Auteur: Buddy Tegenbosch
Titel: Pokerface
Jaar van uitgave: 2012
Plaats van uitgave: Houten
Uitgeverij: Het spectrum

Samenvatting
Sem (15 jaar) speelt al zijn hele leven ijshockey. Op een dag wordt hij samen met zijn beste vriend Sander gevraagd voor het eerste team. Sem hoeft hier niet over na te denken en grijpt deze kans. Ze krijgen twee weken om zich te bewijzen in het team. Gelukkig zit in het team een jongen die Sem door deze weken heen weet te helpen, Dave. Dave helpt hem om op een hoger niveau te komen, maar ondertussen komt hij terecht in een duistere wereld. De wereld van het pokeren, drugs en schulden. Sem heeft het idee dat hij heel goed kan pokeren en gaat steeds verder mee in de pokerwereld. Ondertussen staat zijn vriendschap met Sander op het spel en thuis verloopt het ook niet soepel. En dan gaat het op een dag helemaal mis...

Recensie: Eén mens is genoeg (2014) van Els Beertens - door Sonja

Auteur: Els Beerten

Titel: Eén mens is genoeg

Plaats en jaar: Amsterdam/Antwerpen, 2014

Uitgever: Querido

Aantal pagina’s: 251

Korte samenvatting

Met haar oudere broer Louis en jongere zusje Mia groeit Juliette op in de Belgische provincie Limburg. Samen met de kinderen treedt haar vader, die mijnwerker is, in het weekend op als de band ‘Jules et les Juliettes’. Nadat haar vader en haar jongere zusje plotseling overlijden, slaan bij Juliette de stoppen door: ze vermoordt haar moeder. Na een verblijf in eenn kliniek verhuist ze samen met haar broer naar een dorp aan de andere kant van het land, waar ze proberen hun leven opnieuw op te bouwen.  

Thematiek 

Net als Allemaal willen we de hemel (2008), een historische roman van Beertens over ‘goed’ en ‘fout’ zijn in de Tweede Wereldoorlog, staat het maken van keuzes centraal in Eén mens is genoeg. In deze psychologische 'young adult' roman draait het om keuzes. Dit wordt door haar zangdocent als volgt verwoord: “Het leven is één risico, Juliette, ge gaat ervoor of ge laat het passeren.” (p. 95). Het thema 'voor het leven kiezen' wordt reeds aangekondigd door het motto (“Vivre, ce n’est pas se résigner”, p. 5) dat Beerten ontleent aan Albert Camus.

De te maken keuzes hebben in deze roman niet alleen betrekking op het leven maar ook op familierelaties. Het besef dat haar moeder egocentrisch is en een sterke neiging heeft om de waarheid te manipuleren, dringt slechts langzaam tot Juliette door. Ze blijft lange tijd plichtsgetrouw voor haar moeder en zusje zorgen, zoals ze vader had beloofd. De familiebanden blijken ontzettend sterk te zijn. Ook broer Louis kiest in tijden van nood voor zijn zus.

Diverse keren slaat het noodlot in deze roman genadeloos toe. Aan de moord op de moeder worden in de roman echter opvallend weinig woorden besteed. 'Moedermoord' als derde thema van deze roman benoemen, is naar mijn mening dan ook ongepast. Daarvoor is er te weinig aandacht voor eventuele motieven die Juliette ertoe hebben gebracht haar moeder te vermoorden. 

Des te meer aandacht is er voor de psychische gevolgen van Juliettes daad. Deze worden op een indirecte manier duidelijk. Op zestienjarige leeftijd belandt Juliette in een inrichting waar ze in totaal zeven jaar verblijft, twee jaar langer dan noodzakelijk, omdat ze bang is dat ze de buitenwereld niet aankan. In deze periode manifesteert zich het derde en tegelijkertijd centrale thema van deze roman, het thema waaraan de titel is ontleend, namelijk “dat één mens genoeg was om het buiten te redden” (p. 87), zoals haar begeleidster in de kliniek tegen haar zegt om haar gerust te stellen 

Het zwaartepunt ligt in periode de jaren na Juliettes ontslag uit de inrichting. Eén mens blijkt inderdaad genoeg te zijn om haar leven een nieuwe wending te geven. Het is broer Louis die Juliette in huis neemt en ervoor zorgt dat ze weer bij de plaatselijke bakker kan werken. Als dat niet blijkt te werken, zegt Louis zijn baan op, verbreekt hij zijn verloving, om zich met Juliette te vestigen in een gehucht in West-Vlaanderen, dichtbij de Franse grens. Juliette vraagt haar broer hoe vaak je opnieuw kunt beginnen. "Als we het niet proberen, zullen we het nooit weten," luidt zijn antwoord (p. 100). Opgeven is voor hem duidelijk geen optie.

Samen bouwen Juliette en Louis hun leven opnieuw op. In het weekend treden ze op in het dorpscafé: zij zingt haar geliefde repertoire, hij begeleidt op piano. Hun leven krijgt weer kleur, totdat er opnieuw iets vreselijks gebeurt: Louis overlijdt plotseling tijdens de locale wielerkoers. Voor Juliette valt dan het doek. Ze begrijpt niet dat Louis dood is. Ze denkt dat hij is vertrokken, zoals hij ooit het ouderlijk huis heeft verlaten. Ze brengt haar tijd door met wachten en zet haar leven in de koelkast. Pas nadat ze bevriend is geraakt met de achttienjarige Lili die droomt van een carrière als zangeres en binnenkort tijdens de wielerkoers moet optreden, begint ze weer te praten. Lili heeft het hart op de tong en krijgt Juliette zo ver dat zij haar coacht bij de voorbereidingen op het optreden en het huis zelfs verlaat om het optreden bij te wonen.

In alle turbulente perioden is er dus steeds minstens één mens die Juliette steunt en weer in contact brengt met zichzelf en de buitenwereld: zangdocent Rosa, broer Louis, Marcella in de kliniek, de jonge Lili. In algemene zin kan gesteld worden dat vriendschap er in deze roman voor zorgt dat personages weer aan de toekomst gaan bouwen, in plaats van met een verleden bezig te zijn dat hen gevangen heeft gezet. Dat geldt niet alleen voor Juliette, maar ook voor Louis en ex-wielrenner Wilfried. Nadat laatstgenoemde met Louis bevriend is geraakt, is hij in staat om af te rekenen met de teleurstellingen in zijn professionele leven en op het vlak van de liefde en zich te richten op de toekomst.

Waardeoordeel

Dit boek is een genot om te lezen. Dit heeft allereerst te maken met het literaire taalgebruik. De euforie van het kind dat intens geniet van de optredens met haar vaders band ‘Jules et les Juliettes’ zit verpakt in mooie, simpele zinnen die recht doen aan het kinderlijke perspectief, zoals in “Ons vader zong, het orkest speelde en ik was het meervoud.” (p. 12, mijn cursivering). Gevoelens worden niet diep geanalyseerd maar blijven impliciet of worden gegoten in aansprekende, begrijpelijke en ingetogen beelden. Als Louis boos is op moeder, ziet ze “het onweer uit zijn ogen komen”. De plotselinge dood van haar broer, haar grote steun en toeverlaat, is voor Juliette niet te bevatten. Met zijn afwezigheid stopt haar leven: “Ge hebt mijn ogen meegenomen, Louis.” (p. 186). Ze zit thuis voor het raam op hem te wachten: “Voor hoe lang? Wat gebeurt er als mijn hoop straks op is?” (p. 244). 

Ten tweede wordt de spanning op knappe wijze opgebouwd.  Dbestaat e roman uit een groot aantal korte fragmenten van doorgaans twee à drie pagina’s met een pakkende titel, zoals “Geboren om te schitteren” (p. 10), hetgeen een uitspraak is van Juliettes vader bij haar geboorte. Vaak eindigt een fragment met een pakkende zin, bijvoorbeeld het raadselachtige “Het zou te weinig blijken.” (p. 18) of het onheilspellende “En toen verloren we toch nog ons geluk.” (p. 50). Dit zorgt ervoor dat je als lezer blijft doorlezen, net als in een feuilleton.

De roman omvat voorts drie delen. In het eerste deel, dat begint met een tamelijk raadselachtige scène uit deel drie, bekijken we de wereld door de ogen van hoofdpersoon Juliette die terugblikt op haar kindertijd en jeugd in Limburg. In het tweede deel vertelt Wilfried, ex-wielrenner en mede-eigenaar van het café in Juliettes nieuwe woonplaats, over zijn verleden, zijn vriendschap met Louis en zijn ontluikende gevoelens voor Juliette. Terwijl de eerste twee delen in de verleden tijd worden verteld, vertellen Juliette en Winfried in het derde deel om beurten over en in het heden. Deze afwisseling brengt het verhaal in een versnelling.

Een andere bron van spanning is het feit dat veel in dit verhaal onuitgesproken blijft. Zowel in Juliettes jeugd als in haar volwassen leven zijn het kleine tekens die wijzen op verandering, zowel in negatieve als positieve zin. Als kind heeft Juliette moeite om deze signalen te duiden. Als haar oudere broer Louis zegt dat er veel “circus” (p. 17) in hun moeder zit en hij vreest dat het slecht zal aflopen, weet Juliette niet wat ze daarvan moet denken. Ze begrijpt niet waarom Louis haar moeder uitmaakt voor “hoer” (p. 26). 

Het is de verdienste van Beerten dat zij de hoofdpersonages Juliette, Louis en Wilfried neerzet als complexe mensen die een psychologische ontwikkeling in horten en stoten doormaken.  De ontwikkeling van Juliette staat centraal. De naïviteit van Juliette als opgroeiend kind (veel vragen, weinig antwoorden), haar hoopvolle verwachtingen over de toekomst (zang en muziek zijn haar passie), haar loyaliteit aan ouders (geen vuile was buiten hangen), haar bewondering voor haar zeven jaar oudere broer die alles kan, worden op prachtige wijze verbeeld. 

De complexe personages maken duidelijk dat we niet te maken hebben met een jeugdboek maar met een YA-roman (Van Coillie 2007:75-76). Geen van de personages wordt in deze roman neergezet als een karikatuur. Dit geldt in het bijzonder voor de moeder. Ondanks het feit dat zij duidelijk haar tekortkomingen heeft en nogal wat misstappen begaat, wordt er opvallend clement over haar gesproken. Nergens wordt zij in ondubbelzinnige bewoordingen veroordeeld voor haar egocentrisme en haar behoefte om steeds aandacht van mannen te krijgen. Steeds weer wordt door diverse personages benadrukt dat een mens "niet van ijzer" (p. 18) is, dat allen, inclusief de moeder, een droom nodig hebben om het in het leven te kunnen redden.

Het bijzondere van deze roman vind ik dat dochter Juliette in staat is om haar moeder als mens te zien, in al haar complexiteit en paradoxen. Als Louis Juliette vraagt om bij hem te komen wonen, wijst ze het aanbod af door te zeggen dat ze haar moeder niet in de steek kan laten: dan heeft moeder niemand meer. Maar ze realiseert zich tegelijkertijd dat ze haar moeder eenvoudigweg niet missen kan. Alleen al het geluid van moeders stem zorgt ervoor dat ze zich door haar gekoesterd voelt. 

Doelgroep

Eén mens is genoeg is een literaire psychologische YA-roman. Het verbeeldt met literaire middelen de zoektocht van een jongere en jongvolwassene naar een eigen identiteit; het biedt de jeugdige lezer volop gelegenheid tot reflectie zonder pasklare antwoorden aan te bieden (Lierop-Debrauwer 2007:112-113; Van Coillie 2007:75-76).

Op de site www.lezenvoordelijst.nl wordt de roman tot mijn verbazing ingeschaald op niveau 3+ (leeftijdcategorie 12-15 jaar). Daar ben ik het niet mee eens. De problematiek van de veel oudere hoofdpersoon Juliette is naar mijn mening te veel een ver-van-mijn-bed-problematiek voor jongeren van 12 tot 15. Ik zie niet goed hoe zulke jeugdige lezers gemotiveerd kunnen worden om door te lezen, als er zo weinig actie voorkomt. Het stilstaande leven van Juliette lijkt mij meer iets waar de lezer van 15 en ouder in geïnteresseerd kan zijn. Deze lezer kan ook genuanceerder kijken naar morele vraagstukken. Voor mijn eigen YA-inschaling vind ik steun bij recensent Maliepaard (2014), bij de openbare bibliotheek (https://www.utrechtcat.nl) en bij uitgever Querido (https://www.queridokinderboeken.nl/boek/een-mens-is-genoeg/) die de roman geschikt acht voor 15+ en volwassenen.

Tot slot rijst de vraag of deze roman jeugdige lezers uit Nederland zal aanspreken. Ik denk van wel, al lijkt me wel dat deze lezer over een leescompetentie op niveau 4 (Witte 2006) moet kunnen beschikken. De literaire kwaliteiten berusten niet zozeer op ingewikkelde procédés, maar vooral op eenvoud en ingetogenheid die het verhaal voor jongeren invoelbaar maken. Ofschoon de gebeurtenissen zich afspelen in het Vlaanderen van eind jaren ’40 tot begin jaren ’70, is de problematiek herkenbaar voor jongeren van nu, doordat er geen enkele concrete verwijzing is naar historische gebeurtenissen uit de vorige eeuw. Dit geeft het verhaal een tijdloos karakter. Het taalgebruik - Vlaams Nederlands - klinkt de Nederlandse lezer af en toe misschien wat exotisch in de oren, maar kan geen struikelblok zijn voor begrip. Het zorgt juist voor 'couleur locale', een sfeer die uitstekend past bij de vertelde gebeurtenissen. Kortom: een prachtig boek dat een brug slaat naar literatuur voor volwassenen.

Gebruikte secundaire literatuur:

Coillie, J. van (2007), Hoe werken (met) kinder- en jeugdboeken? Leuven/Leidschendam, Davidsfonds uitgeverij / Nbd Biblion.

Lierop-Debrauwer, H. van (2007), 'Een weloverwogen keuze voor adolescentenliteratuur'. Geraadpleegd op 29-10-2017 op http://taalunieversum.org/inhoud/von-cahier-1/een-weloverwogen-keuze-voor-adolescentenliteratuur 

Maliepaard, B. (2014), Recensie van Eén mens is genoeg - Els Beerten, in: Trouw, 6-9-2014 
Geraadpleegd op 25-10-2017 op https://www.basmaliepaard.nl/publicaties/trouw-recensie/een-mens-is-genoeg 

Witte, T. (2006) 'Van Floortje Bloem naar Inni Wintrop. Zes stadia van literaire ontwikkeling', in: Levende Talen Magazine, jg. 93, no. 5, pp. 5-8. Geraadpleegd op 25-10-2017 op http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltm/article/view/272. 

Recensie Onder de ketchupwolken door Tamara Severin-Wijnstekers

Recensie Onder de ketchupwolken
door Tamara Severin-Wijnstekers

Auteur: Annabel Pitcher

Jaar van uitgave: 2014

Titel: Onder de ketchupwolken

Plaats van uitgave: Amsterdam

Uitgeverij: Moon

Samenvatting

Ik heb iets verkeerds gedaan. Wat ik heb gedaan is afschuwelijk, en weet je wat het ergste is? Ik ben ermee weggekomen. 
Zoe Collins loopt rond met een afschuwelijk geheim en durft niemand in vertrouwen te nemen. Op een dag hoort ze van het bestaan van Stuart Harris, een veroordeelde die in de dodencel wacht op de uitvoering van zijn doodvonnis. Als er iemand is die iets van geheimen, leugens en verraad afweet, dan hij wel, denkt Zoe. Ze besluit hem te schrijven en haar verhaal te vertellen.

Recensie: Livestream - Mieke van Os

Tegenbosch, B. (2017) Livestream. Houten: Van Goor / Uitgeverij Unieboek / Het Spectrum

 

Een twintig uur durende zoektocht door Manhattan

"Ik had in mijn leven één keer in de trein gezeten, naar de Keukenhof of all places. Nu vlieg ik naar New York! Capital of the world. City that never sleeps! Wat kan mij nou gebeuren? Er gebeurde namelijk van alles. Met mij. Soms lijkt het misschien onlogisch of zelfs onvoorspelbaar. Oké, here we go... (Tegenbosch, p.9-11)

 

We volgen Rick, een jongen van zeventien jaar, die in de kerstvakantie naar New York vliegt naar zijn oom in Manhattan. Op weg naar diens appartement leert hij in de metro een meisje kennen en is op slag helemaal onder de indruk. Hij raakt verzeild in haar plannen voor later op die kerstavond. Dat er iets sensationeels op tilt is, begrijpt hij wanneer Kris knipoogt: 'We gaan trending worden op YouTube". Hoe, dat blijkt op het eind van het boek. Het verhaal ontspint zich door verhullen en onthullen. Het begint met haar verdwijning, door een kidnap zo lijkt het. Rick zet meteen de achtervolging in en zegt daarover: "En dat terwijl ik inmiddels weet dat de kans groot is dat ik op mijn eerste avond in New York in de problemen ga komen. Flink in de problemen (Tegenbosch, p. 38). 

Recensie: Badwater door Claudia Geurtsen

Auteur: Guurtje Leguijt

Jaar van uitgave: 2011

Titel: Badwater

Plaats van uitgave: Zoetermeer

Uitgeverij: Mozaïek

Samenvatting

Emma heeft een zeer onveilige jeugd gehad. Ze groeit op zonder vader en met een alcoholistische moeder. Op haar zeventiende verlaat Emma haar ouderlijk huis en zwerft ze lange tijd over straat. Als ze twee jaar later haar leven weer enigszins op orde heeft gaat ze op zoek naar haar afkomst. Ze wil weten of de verhalen over haar overleden vader kloppen. De zoektocht naar haar verleden geeft Emma houvast en ze leert zichzelf steeds beter kennen.

Recensie: De eerste steen - Mieke van Os

Molemaker, R. (2002) De eerste steen. Houten: Van Holkema & Warendorf. 

De eerste steen: het verhaal in grote lijn

Nadat Marten met zijn oom Paul live een voetbalwedstrijd heeft bijgewoond is hij helemaal verkocht. Die sfeer! Zijn buurjongen Harry en ook zijn schoolvriend Johnny behoren tot de harde kern. Dat is wat Marten ook wil: toetreden tot de familie van seizoenkaarthouders en horen bij het legioen van vak G, de Red White Army. Zijn vader vindt het tijdverspilling en geldverspilling bovendien. Zijn moeder is daarbij dodelijk ongerust over de zweem van vechtpartijen die rondom het stadion hangt en is als de dood dat Marten in rellen belandt. Die voelt zich door zijn ouwelui echter verder totaal genegeerd. Op zijn veertiende is hij eenzamer en vaker alleen dan ooit. Te midden van zijn nieuwe stoere onverschrokken vriendenkring ziet hij een zonnige toekomst voor zich. Zeker wanneer de ogenschijnlijke onbereikbare Dana, Harry's zus, hem leuk lijkt te vinden en hij zelf van diep onder de grond tot een kilometer boven zijn kruin verliefd is. Totdat blijkt dat Dana het met de jongens niet zo nauw neemt. Tot overmaat van ramp loopt het na afloop van de voorlaatste wedstrijd op het buitenterrein tussen de verschillende supportersgroepen ook nog eens totaal uit de hand. Dan vormen pillen, drank en de gedoodverfde tegenstanders een ontplofbare cocktail. Het wordt een slachtveld, er vallen slachtoffers. En Marten, Marten is getuige...

Een inkijkje in de mores van de harde kern

Door de ogen van Marten krijg je een inkijkje in de gewoonten, gedachten en gebruiken van een subcultuur. Een inkijkje in de wereld van de hooligans. "De Red White Army trekt ten strijde op het veld en op de tribune" (Molemaker, p. 5) "Ik keek nog eens goed naar het andere vak. Ik kende helemaal niemand die daar stond, maar ik voelde opeens het verschil tussen hen en ons. [...] De vijand. Die ik aankon, samen met mijn 'Robur'-vrienden (Molemaker., p. 21). "Ik hoefde nergens bang voor te zijn. Ik hoorde erbij. [...] Op dat moment keek ik huizenhoog tegen Harry op. Alsof hij een hoge officier in het leger was" (Molemaker p.27). De schrijver zet een atmosfeer neer die wordt ondersteund door bijpassende dialogen, voor zover je het dialogen kunt noemen. En Hellas: "Schop, schop, schop ze dood! Schop die boeren dood!"En Robur:"Josti-Josti-Josti-Josti-band!" (Molemaker, p. 68).  Flinke straattaal  wordt gebezigd op een niet gekuiste manier. De auteur schetst  dat drank en pillen eerder norm dan uitzondering zijn en dat die in combinatie iemand helemaal buiten zinnen kunnen brengen. "Ik keek weer naar Harry en wilde iets zeggen. Maar de blik in zijn ogen weerhield me. Dat was niet normaal zoals hij deed. Zijn  ogen waren groot en wild en zijn mond stond halfopen" (Molemaker, p. 116). Molemaker (2002) toont een wereld waarin zelfs volwassen mannen zich overgeven aan grenzeloos onverantwoordelijk gedrag. "Naar huis jullie, snel', zei een van de mannen. Hij gaf de jongetjes een duw in de rug. 'Naar mama'. Ze renden weg. De mannen bukten zich en pakten elk een groot stuk steen". Hoewel het heftige gefingeerde scenes zijn, komt het realistisch over. De kranten staan vol van dergelijke berichten, maar voor jongeren kan dat overkomen als een ver van je bed show. Molemaker (2002) laat je invoelen hoe Marten - een doodgewone jongen die weliswaar niet lekker in zijn vel zit - stapsgewijs één wordt met de hooligangroep. Tegelijkertijd laat hij zien dat zijn geweten aan hem knaagt. "Hoor ik hier zelf wel?" (Molemaker, p. 9). "Ik was een grens overgegaan. Althans voor mijn vader. Aan mezelf kon ik het nog wel uitleggen, maar toch. Ik was een voetbalvandaal geworden. Of geweest. In ieder geval" (Molemaker, p. 109). De schrijver brengt het goed onder woorden. Op de tribune ben je één grote familie en die andere familie is de tegenstander. Supporter zijn is spannend en de vijandschap ook. Bedreigd worden heeft iets aantrekkelijks als je je beschermd waant. Hoe ver ga je? Wanneer ga je ook voor je eigen gevoel over een grens? Wanneer lap je er iemand bij, ook al is het iemand van je eigen groep? Wordt dat anders wanneer je getuige bent van letselschade? En wat gaat er door je heen wanneer dat een goede vriend van je betreft? Wat zou jij doen?

Recensie "Examendeal" door Sander Nijland

Auteur: Margje Woodrow
Jaar van uitgave: 2013
Titel: Examendeal
Plaats van uitgave: Haarlem
Uitgeverij: Gottmer 



Samenvatting:
Examendeal vertelt het verhaal van Kiki, haar vriendje Mick en haar vriendengroep. De vader van Kiki werkt op school als docent Nederlands en is erg geliefd bij de studenten. Voermans, de docent wiskunde helemaal niet. Kiki zit in haar examenjaar en op het toilet pikt ze een verhaal op over het kopen van examens. Kiki is van plan te frauderen met het examen wiskunde en deelt dit met haar vrienden. Zo komt de vriendengroep in een web terecht van leugens, verleiding om verder te frauderen, dilemma's en gevaarlijke situaties.

Geloofwaardigheid
De personages zijn levensecht beschreven en de lezer kan zich goed in de personages verplaatsen. Het verhaal is zo geschreven dat het inlevingsvermogen sterk aanwezig is. Een centrale vraag in het verhaal is de vraag hoe de lezer zou handelen in de beschreven situaties. Een illustratie: We waren tenslotte al zolang samen. Ik stopte. 'Wil je'? vroeg ik terwijl ik een pluk haar bij hem wegduwde. 'Nou'? Ik keek even van hem weg. Mijn eigen vraag maakte me opeens heel verlegen. 'Ik wil wel, maar niet nu,' antwoordde hij zacht. 'Maar net zei je dat...' Ik zocht naar woorden, want ik wist even niet meer wat ik moest zeggen. 'Weet ik.' Hij aaide met zijn vinger over het topje van mijn neus. 'Maar nu hebben we allebei iets teveel op. Dat is zonde.' Er viel een stilte. 'Een andere keer,' ging hij verder. 'Het moet wel speciaal zijn.' 'Ja,' fluisterde ik. Ik voelde me plotseling zo stom. (Woodrow, 2013, p. 30). In deze illustratie kunnen lezers zich identificeren met de personages. Bij de doelgroep voor het boek is er sprake van lezers die al wel zo ver zijn, maar ook nog niet zo ver zijn om seksuele handelingen te verrichten of daarover na te denken. De schrijver speelt in op het gevoel van de lezer en zet de lezer zo aan tot nadenken. In het boek passeren heel veel thema's de revue die in het echte leven ook aanwezig zijn. Denk aan gescheiden ouders, strenge ouders, ouders die de kinderen meer verantwoordelijkheid en vrijheid geven, maar ook thema's als frauderen, alcoholgebruik, leugens, geheimen, verliefdheid en gevoelens komen aan bod.

Moraliteit
Kiki en ook andere personages staan in het verhaal constant voor morele dilemma's. Hoe ver kunnen ze daadwerkelijk gaan? Wat voelt goed en wat niet? Het gevoel dat heerst is de angst om betrapt te worden. De schrijver stelt ook de lezer op de proef door het verhaal zo te schrijven dat je zelf non-stop over de vraag nadenkt hoe jij zal handelen of reageren in de situaties van de personages. Tenslotte doet iedereen wel eens iets wat niet mag, maar waar trek je nou de grens? Het morele dilemma om vader het wel of niet te vertellen, worstelt Kiki mee. Dat zie je terug in het volgende voorbeeld: 'Luister eens, speelt er soms iets wat we op school niet weten?' vroeg hij voorzichtig. BAM! Zijn vraag kwam binnen alsof ik een stomp in mijn maag kreeg. 'Nee, waar heb je het over?' zei ik net iets te vlug en koortsachtig ontweek ik zijn blik. 'Het is maar een vraag. Ik zoek er al de hele dag antwoord op, maar ik krijg er geen vat op. Esther zit wel in mijn klas, weet je, en ik voel me verantwoordelijk voor haar.' Dat laatste dreunde door mijn hoofd. Ik kreeg plotseling enorm de behoefte om alles te vertellen. Wat waren we stom geweest met zijn vijven! Zo godvergeten stom! 'Pap, ik denk dat...' begon ik, maar ik werd onderbroken door de deurbel. 'Ik ga wel,' zei hij en hij liep de kamer uit. (Woodrow, 2013, p. 56). In het hoofd van Kiki spelen er meerdere dilemma's, denk aan het aanschaffen van examens, omgaan met behoeftes, maar ook in het contact met haar vrienden.

Stijl
Het verhaal is vlot en spannend geschreven. Wat de schrijver goed doet in het boek is het werken met schuine tekst. Deze stukjes tekst omschrijven gedachten van Kiki, maar niet wat ze daadwerkelijk zegt. Het volgende voorbeeld verduidelijkt dat: 'Ik dacht... ik... dat hadden we toch afgesproken?' Mick keek me niet begrijpend aan. 'Hm,' zei ik. Ja inderdaad! Maar we zouden op bed muziek luisteren! 'Zal ik anders na de training even komen?' vroeg Mick lief. Ja, doe maar en blijf dan alsjeblieft slapen. 'Nee, ik ga vroeg naar bed.' Mijn ogen begonnen te prikken. (Woodrow, 2013, p. 9). Door de manier van schrijven benut de schrijver de tegenstrijdigheid tussen wat je zegt en denkt optimaal. De schrijfstijl zorgt voor veel herkenning bij de lezer.

Conclusie:
Examendeal is een vlot en spannend geschreven verhaal dat makkelijk leest. De ontknoping vindt echt pas plaats op het eind en geeft ruimte voor discussie. De lezer kan hier zelf een oordeel over vellen zonder dat deze wordt opgelegd door de schrijver. De personages zijn geloofwaardig en het past bij de doelgroep Young Adults. Het gaat over situaties die de lezer zelf ook in het dagelijks leven mee kan maken, waardoor identificatie met personages en inleven in personages een mooi uitgangspunt bieden. Examendeal raad ik dan ook zeker aan bij de doelgroep!

Bibliografie: 
- Woodrow, M. (2013). Examendeal. Haarlem: Gottmer.

Recensie: # selfie van Caja Cazemier door Ankie Vanderfeesten

Titel: # Selfie
Auteur: Caja Cazemier
Uitgeverij: Ploegsma Kinder- en jeugdboeken, Amsterdam
Uitgavejaar: 2015.


Samenvatting:
Mirte zit in de tweede klas en heeft een leuke vriendinnengroep. Samen hebben ze een zeer sociaal bewogen leven. Lief en leed delen ze op allerlei vormen van sociale media: Facebook, Twitter, Snapchat, Whatsapp, Tinder, enzovoorts. Hun telefoons staan niet stil, thuis en op school, en iedereen die dat wil kan hun volgen en 'vrienden' van hun worden. Zonder er bij stil te staan accepteert Mirte iemand op Facebook, die zich Twan noemt en begint daarmee te chatten. Gaandeweg blijkt deze jongen van alles van haar te willen en ligt er gevaar op de loer. Hoe gaat Mirte hiermee om? En durft ze eerlijk te zijn tegen haarzelf, haar vriendinnen en haar familie?